เครื่องจักสานเป็นหนึ่งในหัตกรรมพื้นบ้านที่ผูกพันกับผู้คนในภาคเหนือมาช้านาน หลักฐานใกล้ตัวที่พอจะช่วยยืนยันเรื่องนี้ได้ซุกซ่อนอยู่ในภาพจิตรกรรมฝาผนังอายุไม่ต่ำกว่าร้อยปีของวิหารลายคำ วัดพระสิงห์วรมหาวิหารซึ่งหากใครเคยลองสังเกตให้ดีก็จะพบภาพกระบุงจักสานหรือ“เปี๊ยด” ปรากฏอยู่ท่ามกลางสีสันวีถีชีวิตประจำวันของชาวล้านนา

 

 

 

“ชุมชนป่าบงหลวง” อ.สารภี จ.เชียงใหม่

 

คือหนึ่งในชุมชนโดดเด่นที่ยังคงสืบสานภูมิปัญญาหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่จากบรรพบุรุษโดยในอดีตชาวบ้านแห่งนี้ดำรงวิถีเกษตรกรรมทำนาหล่อเลี้ยงชีวิต พลางอาศัยเวลายามว่างประดิษฐ์งานจักสานจากวัสดุท้องถิ่น “ไม้ไผ่บง” เป็นเครื่องใช้ไม้สอยในครัวเรือน อาทิ กระบุง ตะกร้าหรือกระจาด ผลิตใช้งานเป็นหลักเหลือแล้วจึงแบ่งขายกลายเป็นรายได้เสริมหลังฤดูกาลเก็บเกี่ยว

 

 

งานหัตถกรรมจักสานของชุมชนป่าบงหลวงมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในลวดลาย ทั้ง “ลายมีดี”แสนประณีตเหมาะสำหรับสานสร้างสิ่งของที่โชว์รายละเอียดความสวยงาม “ลายกระตู๊”ที่เน้นเส้นสายแข็งแรงทนทานจึงนิยมสานเป็นข้องใส่ปลาทว่าเมื่อผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาเหล่านี้ได้รับความนิยมแพร่หลายชาวบ้านจึงคิดค้น “ลายสานมั่ว” ขึ้นมาเพื่อใช้รังสรรค์เครื่องจักสานประดับตกแต่งบ้านรูปแบบประยุกต์ซึ่งถูกตาต้องใจลูกค้ายุคใหม่ที่เดินทางมาชื่นชมและอุดหนุนผลงานของพ่อครูแม่ครูกันถึงใต้ถุนบ้าน

กระทั่งปัจจุบันชาวชุมชนหลายครัวเรือนเลือกหันมายึดจับงานจักสานเป็นอาชีพหลักพร้อมพัฒนาต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยหลากประเภทเช่น โคมไฟ แจกัน ถาด ฉากกั้นห้องกล่องเก็บของอเนกประสงค์ ฯลฯ ที่ตอบโจทย์การใช้งานในชีวิตประจำวัน ซึ่งช่วยยกระดับงานหัตถกรรมสร้างสรรค์ควบคู่กับการสืบสานรักษาและเผยแพร่ภูมิปัญญาพื้นบ้านให้เป็นที่รู้จักอย่างยั่งยืน

 

 

 

 

_____________________________________________

ขอบคุณภาพจาก https://parbongvillage.business.site,

Sira Tuang (@siratuang)