ซิ่นตีนจกแบบอำเภอจอมทอง เป็นที่รู้จักกันอย่างไม่แพร่หลายนัก เนื่องจากพบไม่มากนักและอยู่ในคลังสะสมส่วนบุคคลเป็นส่วนใหญ่ ในอดีตเมืองจอมทองเป็นเมืองที่อยู่ระหว่างเส้นทางการค้าสำคัญจากเชียงใหม่ไปสู่เมืองมะละแหม่ง โดยขบวนคาราวานพ่อค้าวัวต่างจะผ่านเมืองจอมทอง และเมืองแม่แจ่มอยู่เสมอ ทำให้ชุมชนเหล่านี้สามารถเข้าถึงวัตถุดิบเส้นใยที่ใช้ในการทอผ้าได้ง่าย

ซิ่นตีนจกแบบอำเภอจอมทองส่วนใหญ่ที่พบ มักใช้เส้นฝ้ายเนื้อละเอียดที่เรียกว่า “ฝ้ายพ่าย” และฝ้ายแดงน้ำมัน บางผืนพบมีการใช้เส้นไหมและไหมทองอยู่บ้าง แต่ไม่มากนัก สีสันของลวดลายจกอยู่ในวรรณะสีร้อน ได้แก่ สีเหลือง ส้มและขาว มีสีวรรณะเย็น ซึ่งเป็นสีคู่ตรงข้ามแทรกบ้างเล็กน้อย เช่น สีเขียวหัวเป็ด สีน้ำเงิน เป็นต้น เพื่อสร้างมิติให้แก่ลวดลาย เอกลักษณ์การใช้สีที่โดดเด่นของซิ่นตีนจกจอมทองคือ นิยมใช้ฝ้ายสีเหลืองสดปั่นไกเข้ากับฝ้ายสีขาว เพื่อทำให้สีเหลืองมีความนุ่มนวล ละมุนตามากขึ้น ลายซิ่นตีนจกตระกูลนี้นิยมจกให้เป็นลายแบบมาตรฐาน คือ มีลายโคมเป็นลายหลัก เช่น ลายขอสิบหก ลายโคมกูด เป็นต้น ลายหงส์ในโคมนิยมหงส์ดำ ลายประกอบหรือห้องนก มักเป็นลายนกกินน้ำร่วมต้นขนาดเล็ก ห้องนกจะขนาบด้านบนและล่าง เพียงด้านละ ๑ ห้องเท่านั้น ไม่นิยมซ้อนห้องนกกันเป็นสองชั้น นอกจากนี้แทบจะไม่พบลายอิสระจำพวกลายกุมหรือลายโคมหลวงเลย ลวดลายมักเปรียวเล็ก ลายโคมมีขนาดเล็กเนื่องจากกระแทกฟืมหนัก ทำให้เนื้อผ้าและลวดลายบีบแน่น คล้ายซิ่นตีนจกของแม่แจ่ม นิยมต่อกับตัวซิ่นสีเหลืองหรือสีขาว อันเป็นที่นิยมแพร่หลายในเมืองจอมทองและแม่แจ่ม

เอกลักษณ์สำคัญของซิ่นตีนจกแบบอำเภอจอมทอง สามารถสังเกตได้จากลายหางสะเปา ซึ่งค่อนข้างมีขนาดใหญ่ และเห็นได้ชัด ขอหางสะเปาเป็นรูปเลขสามไทย (๓) กลับหัว ที่ปลายหัวทั้งสองด้านขมวดเป็นลายขอที่เห็นได้อย่างชัดเจน

 

Cr. วสิน อุ่นจะนำ ผู้เชี่ยวชาญด้านผ้าและสิ่งถักทอไทย

#เชียงใหม่เมือสร้างสรรค์ด้านงานหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน#เชียงใหม่เมืองหัตถกรรมสร้างสรรค์#ChiangMaiCityofCraftsandFolkArt#CMCCFA#ChiagMaiPhaSinTeenJok